WPO nedir?
Web Performance Optimization (WPO), sayfanın kullanıcıya çizilme hızını artıran disiplindir. SEO sıralamayı belirler, GEO AI motorunda alıntılanmayı kazanır, CRO trafiği işe çevirir — WPO ise her üçünün de altyapısıdır: yavaş sayfa ne sıralanır ne alıntılanır ne dönüşüm yapar.
WPO algı değil ölçüm: TTFB, LCP, CLS, INP, transfer büyüklüğü, JS/CSS bütçesi, CDN cache hit oranı. AIDE WPO profili sayfanızdaki performans sürtünmelerini statik HTML + HTTP probe + render-time sinyallerle tarar.
Diğer profillerden farkı
| Boyut | SEO | GEO | CRO | WPO | |---|---|---|---|---| | Hedef | Sıralama | Alıntılanma | Aksiyon | Hız | | Sinyal türü | Backlink, CWV, içerik | Otorite, alıntı yapısı | CTA, sosyal kanıt | Görsel, kod, sunucu, teslimat | | Kategori sayısı | 5 | 5 | 7 | 5 | | Toplam ağırlık | 100 | 100 | 100 | 100 |
Aynı domain dört profilde de bağımsız scan + leaderboard alır.
17 check, 5 WPO kategorisi
Görsel — 26.5 puan
wpo-image-compression(9.5) — sayfadaki ilk 12 imaja HEAD probe; 100 KB üstü oranı yüksekse FAILwpo-next-gen-formats(6.0) —<picture>+ WebP/AVIF kapsama oranıwpo-lazy-loading(6.5) — viewport altı imajlardaloading="lazy"+ ilk imajda eager (LCP candidate)wpo-explicit-width-height(4.5) — CLS önlemek içinwidth/heightattribute'ları
Kod yapısı — 21.5 puan
wpo-minify-js-css-html(5.0) — HTML whitespace ratio + JS/CSS asset minify oranıwpo-file-bundling(4.0) — sayfa başına CSS/JS dosya sayısıwpo-unused-code-removal(7.0) — Coverage API ile unused JS/CSS byte oranı. Render gerekliwpo-critical-css(5.5) — inline<style>(≥ ~1500 char) veya preload +media="print"async pattern
Sunucu — 25 puan
wpo-server-side-compression(6.0) —Content-Encoding: br/zstdideal, gzip yedekperf-ttfb— TTFB < 200 ms hedef (cross-profile reuse: AI Ready / WPO ortak)perf-cdn-hit— CDN cache hit oranı + Cloudflare/Fastly/Akamai imzası (cross-profile reuse)perf-cache-headers—Cache-Control: max-age+ETag+ immutable asset hash'leri (cross-profile reuse)
Teslimat — 19.5 puan
wpo-eliminate-render-blocking(7.5) —<head>'deki sync<script>- senkron CSS sayısı;
defer/async/type=moduleoranı
- senkron CSS sayısı;
wpo-font-display-swap(5.0) — Google Fonts&display=swapveya@font-face { font-display: swap }wpo-dns-prefetching(2.0) — 2+ external host varsa<link rel="dns-prefetch">/preconnectzorunluperf-http2-3— HTTP/2 veya HTTP/3 (cross-profile reuse)
Mobil — 3.5 puan
wpo-mobile-dom-size(3.5) —<body>içindeki element sayısı (1500 ideal, 3000+ FAIL); render time ve memory baskısı
Veritabanı kategorisi neden yok?
Kullanıcı tablosunda db_optimization ve object_caching kalemleri
web-untestable olduğu için ürünleştirilmedi:
- DB query bütçesi sayfadan görünmez (server-side timing yok).
- Object cache (Redis/Memcached) sadece sunucu sahibi için ölçülebilir.
Bu iki kalemin bütçesi diğer 17 check'e dağıtıldı. Toplam yine 100.
Nasıl tetiklenir
UI'dan "WPO Kontrolü" sekmesi, ya da API:
curl -X POST https://api.aide.tr/v1/scans \
-H "Content-Type: application/json" \
-d '{
"url": "https://example.com",
"profile": "wpo",
"js_render": true
}'
js_render=true wpo-unused-code-removal check'ini açar. false ise
bu check SKIPPED, toplam skoru düşürmez.
Score yorumlama
| Bant | WPO durumu | |---|---| | ≥ 95 | Performans-grade — görsel, kod, sunucu, teslimat hepsi yerinde. CWV "iyi" yeşilinde. | | 85-94 | Birkaç ihmal var (genellikle next-gen format veya unused JS). | | 70-84 | Birden çok bütçe aşımı — LCP veya INP eşik üstünde. | | 50-69 | Görsel ağır + render-blocking + sunucu sıkıştırma yok. Mobil kullanıcı kayıyor. | | < 50 | Performance-blind sayfa. CDN + Brotli + WebP + critical CSS roadmap'i önerilir. |